 |
|
|
Yüzyılın ilk güneş tutulması Türkiye’nin çeşitli yerlerinde şenlik havasında izlendi. Antalya merkezindeki güneş tutulması saat 13.54’de başladı, tam tutulma 3 dakika 25 saniye sürdü. Antalya’da, Antalya Valiliği’nin Cumhuriyet Meydanı’nda Büyükşehir Belediyesi ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile düzenlediği şenlikte, çeşitli gruplar konser verdi dans gösterileri yapıldı. 10 binin üzerinde insanın katıldığı ve büyük bir coşku içinde geçen şölende, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü son sınıf öğrencisi Yaşar Yıldıran, mikrofonla yaptığı konuşmada, tutulma hakkında bilgi verdi, halkın, tutulmayı sağlıklı izleyebilmesi için önerilerde bulundu. Tam güneş tutulmasının olduğu sırada Cumhuriyet Meydanı’nda büyük bir coşku yaşandı. Meydanda toplanan kalabalık, tam tutulma anını ıslık ve alkışlarla karşıladı. Bazı gruplar, oyun oynayıp halaylar çekti. Antalya Valiliği ve Konyaaltı Belediyesi’nin işbirliğiyle Konyaaltı Plajı’nda düzenlenen organizasyona katılanlar, tam güneş tutulmasını eğlenerek takip ettiler. Tam güneş tutulmasının en iyi gözlendiği yerlerden birisi olan Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Manavgat Meslek Yüksekokulu bahçesi adeta şenlik alanına dönüştü. Yurtdışından çok sayıda bilimadamı ve basın mensubunun da bulunduğu Manavgat meslek Yüksek Okulu’nda tutulma teleskoplarla izlendi. Tutulma öncesinde ve tutulma anında Akdeniz Oda Korosu konser verdi. Alanya Belediyesi güneş tutulmasını güvenlik kameralarından internet aracılığıyla dünyaya izletti. NASA’DAN CANLI YAYIN ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tam güneş tutulmasını Antalya Side’deki antik tiyatrodan tüm dünyaya canlı yayınladı. NASA, Side’den yaptığı canlı yayında elde edilen verileri önce uydu aracılığıyla Londra’ya, buradan fiber optik bağlantıyla Atlanta’ya gönderdi. Görüntüler, buradan yine uydu aracılığıyla Exploratorium Müzesi, diğer müzeler, televizyon istasyonları ve internet sitelerine verildi. Uydu yayını çok sayıda müze ve basın ajansı tarafından da kullanıldı. HAVA SICAKLIĞI 5 DERECE DÜŞTÜ Tam güneş tutulması sırasında Antalya’da hava sıcaklığı 5 derece düştü. Antalya Bölgesel Tahmin Merkezi, güneşin ay tarafından örtülmeye başladığı sırada 21 derece olan hava sıcaklığının, tam tutulma anında 16 derece olarak ölçüldüğünü bildirdi. JAPON VE RUS BİLİMADAMLARI Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen bilim adamları, tutulmanın en uzun süreyle izleneceği yer Side’ye kamp kurarken, Japonya’dan gelen üç ayrı ekip ise, Kumluca yakınlarındaki Adrasan Koyu’nu tercih ettiler. Kendilerini, "Tutulma avcıları" olarak tanıtan Japon astronomi meraklılarının yanı sıra, Japon Uzay Gözlemevi’nden Prof. Takashi Sakurai başkanlığındaki 5 kişilik bilimadamı ekibi, Korona Tabakası’nı (Taç Tabaka) incelediler, ısı ve güneş rüzgarlarının hızını ölçtüler. Adrasan’ı "Sessiz ve sakin olduğu için" tercih ettiklerini söyleyen Sakurai, 3 dakika 40 saniye ile tam güneş tutulmasını izlediklerini ve teleskoplarına taktıkları speletroskop sayesinde, pek çok ışığı farklı renklere ayırdıklarını ve mor ötesi ışınları gözlemlediklerini kaydetti. Adrasan’daki üçüncü Japon grubu ise Japonya ile canlı bağlantı kurdu. Bu grup, gözlemlerini Tokyo’daki bir müzede toplanan astronomi öğrencilerine canlı olarak aktardı. Doğuş Üniversitesi Astronomi Kulübü öğrencileri de, tutulmayı Adrasan’dan izlediler. Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenel Boydağ ile Astronomi Kulübü Başkanı Derya Sözen ile Mehmet Anıl Esen, tutulmayı kendilerine ait teleskop ve cihazlarla gözlemlediler. Moskova Üniversitesi Astrofizik Bölümü’nden Prof. Dr. Viktor Charugin başkanlığında bir heyet de, Antalya’daki Rus Okulu’ndan Rusya’ya canlı yayın yaptılar. Heyet Başkanı Charugin, AA muhabirine, güneş tutulmasının aslında her ay tekrarlandığını belirterek, "Aslında yılda 2 ile 5 kez arası tutulma oluyor. Fakat, çok nadiren, bugünkü gibi tam tutulma gerçekleşiyor. Güneş tutulmasının depremlere etkisi veya fayları tetiklemesi söz konusu olamaz" dedi. TARİFİ İMKANSIZ KARANLIK Tam tutulma sırasında "tarifi imkansız bir karanlık" meydana geldi. Tam tutulmadan 2 dakika önce, ışık şiddetindeki azalma hızla fark edilebilir düzeye geldi ve ufuk, soluk sarı renkte göründü. Sıcaklığın azalmasıyla birkaç dakika için hafif ve serin bir rüzgar hissedildi. Tam tutulma zamanına bir dakika kala güneşin sadece küçük ve ince bir bölümü göründü. Ufuk çizgisinin aydınlık, gökyüzünün karanlık olduğu tam tutulma sırasında, sadece bu anda görülebilen güneşin korona (taç) tabakası da göz önüne serildi. TÜRKİYE’DE TAM TUTULMA 54 YIL SONRA OLACAK Yüzyılın ilk güneş tutulması, Antalya, Karaman, Konya, Aksaray, Nevşehir, Kırşehir, Kayseri, Yozgat, Sivas, Tokat, Amasya, Ordu ve Giresun’dan tam, diğer illerde de değişen örtülme oranlarına sahip parçalı tutulma olarak gözlendi. Türkiye’de ancak 54 yıl sonra 30 Nisan 2060 yılında yeniden görülecek tam tutulma yaklaşık 4 dakika sürdü. Antalya kıyısından (Manavgat) saat 13.54’de Türkiye’ye giren tutulma, saat 14.05’de Kayseri ve Yozgat’a ulaştı ve tutulma gölgesi saat 14.10’da Ordu’dan Türkiye’yi terk etti. APOLLON TAPINAĞI’NDA KONSER Side Belediyesi Yaylı Çalgılar Beşlisi, güneş tutulması anında Side’deki Apollon Tapınağı’nda Mozart ve Brahms’ın eserlerinden oluşan bir konser verdi. Konserde, Eftal Tekergölü, Mahir Turan, Aydal Sargutan, Bahar Odok ve Numan Pekdemir’den oluşan Side Yaylı Çalgılar Beşlisi, tutulma anında Mozart ve Brahms’ın eserlerini seslendirdiler. BAKAN KOÇ MANAVGAT’TAN İZLEDİ Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç, tam güneş tutulmasını Antalya’nın Manavgat ilçesindeki Süral Garden Otel’in bahçesinden izledi. Bakan Koç’a Antalya Valisi Alaaddin Yüksel, Büyükşehir Belediye Başkanı Menderes Türel, Emniyet Müdürü Naciye Ekmekçibaşı, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Gülay Barbarosoğlu eşlik etti. SEMA GÖSTERİSİNDEN SONRA GÜNEŞ TUTULMASI Konya’da, Mevlana Müzesi bahçesinde toplanan yerli ve yabancı çok sayıda turist, sema gösterisinin ardından güneş tutulmasını izledi. Mevlana Müzesi bahçesini sabah saatlerinden itibaren dolduran yerli ve yabancı turistler, ilk olarak Türk Tasavvuf Müziği Topluluğu’nun sunduğu sema gösterisini izledi. Ardından parçalı tutulmayı izleyen yoğun kalabalık, tam tutulma anını çığlıklar ve alkışlar eşliğinde seyretti. Konya’nın Karapınar ilçesine gelen yerli ve yabancı turistler de güneş tutulmasını izlemek için görünümü nedeniyle "Dünyanın Nazar Boncuğu" olarak nitelendirilen Meke Gölü’nü tercih etti. Tutulma anında gölün görüntüsü turistleri hayran bıraktı. Ayrıca, başta Kapı Camii olmak üzere Konya’da 7-8 camide güneş tutulması (küsuf) namazı kılındı. KAPADOKYA KIZILÇUKUR’DA 3 BİN KİŞİ TOPLANDI Kapadokya’da güneşin batışının en iyi izlendiği yerlerden Kızılçukur bölgesinde, güneş tutulmasını izlemek için yaklaşık 3 bin kişi toplandı. Nevşehir merkez ilçeye bağlı Ortahisar beldesi yakınlarındaki Kızılçukur bölgesinde Nevşehir Valiliği, Nevşehir ve Ürgüp belediyeleri, Kapadokya Rehberler Derneği ve turizm firmaları, güneş tutulması için program düzenledi. Yaklaşık 3 bin kişinin güneş tutulmasını izlemek için toplandığı bölgede katılımcılara, şarap ikram edildi, 7 bin civarında özel gözlük ile bazı sponsor firmalarca günün anısına tişört dağıtıldı. PAMUKKALE’DE TURİSTLER TUTULMAYI TRAVERTENLERDEN İZLEDİ Denizli’de turistler güneş tutulmasını Pamukkale travertenlerinden izledi. Kısmi tutulmanın başladığı andan itibaren travertenlere gelen turistler, özel gözlükleriyle gökyüzünü izlemeye koyuldu. Alman, Fransız ve İngilizlerden oluşan turistler, güneş tutulmasını doğa harikası travertenlerden keyifli bir şekilde izledi. YOZGATLILAR KERKENES DAĞI’NDA TOPLANDI Yozgat’ta vatandaşlar tam güneş tutulmasını izlemek için, Medler ile Persler arasında 5 yıl süren ve M.Ö. 585 yılındaki güneş tutulmasıyla sona eren savaşa sahne olan Kerkenes Dağı’nda toplandı. Sorgun ilçesi Şahmuratlı köyü yakınında "kayıp şehir" olarak bilinen 1500 rakımlı Kerkenes Dağı’nda toplananlar tam tutulma anını ilgiyle izledi. KÜSUF (GÜNEŞ TUTULMASI) NAMAZI KILINDI Kayseri’de Melikgazi İlçe Müftüsü Hasan Hüseyin Arslantürk güneş tutulması namazı kıldırdı. Tarihi Hunat Camii’nde cemaatle kılınan küsuf (Güneş tutulması) namazı öncesinde müftü Arslantürk, cemaate küsuf namazının ne olduğunu ve nasıl kılınacağını anlattı. Küsuf namazının sünnet olduğunu ve insanların nafile olarak güneş tutulması vaktinde bu namazı kılabileceklerini ve ardından da dua edebileceklerini söyleyen Aslantürk, Hz. Muhammed’in bir grup insana küsuf namazı kıldırdığını da hatırlattı. Giresun’daki Hacı Miktat Camii’nde de 2 rekat küsuf namazı kılındı. NEVŞEHİR’DE GÜNEŞ TUTULMASINDA NİKAH Nevşehirli ziraat mühendisi Ali Rıza İlleez ile Belçikalı hemşire Gönter Chantal, güneş tutulması sırasında hayatlarını birleştirdi. Nevşehir merkeze bağlı Ortahisar beldesi yakınlarındaki Kızılçukur bölgesindeki nikah töreninde, çiftin nikahını Ürgüp Belediye Başkanı Bekir Ödemiş kıydı. Nevşehir Valisi Alaattin Turhan da çiftin nikah şahitliğini yaptı. İlleez-Chantal çifti, çocuklarına güneş ismini vereceklerini söylediler. ORDU’DA "ASTROCUMALİ GÖZLEMEVİ" Ordu’da çok sayıda kişi tam güneş tutulmasını, Ulubey ilçesinde astronomiye meraklı Cumaittin Turap’ın kurduğu "Astrocumali Gözlemevi"nde izledi. İşçi olarak çalıştığı İsviçre’den 1994 yılındaki iş kazası nedeniyle malulen emekli olan Cumaittin Turap’ın (59), astronomi merakı nedeniyle İsviçre’den cihaz getirip, Sayacabaşı yöresinde 27 dönüm arazi satın alarak kurduğu gözlemevinde bugün tam güneş tutulmasında hareketli saatler yaşandı. HAYVANLAR HUZURSUZLANDI Güneş tutulması sırasında havyanların huzursuzlandığı gözlendi. İzmir Hayvanat bahçesindeki hayvanlardan bazıları, tutulma sırasında huzursuzlandı. Özellikle tutulma öncesinde kafesinde sakince yatan aslan, tam tutulma esnasında sürekli kükredi ve huzursuz şekilde gezindi. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Köpek Barınağı ve Rehabilitasyon Merkezi’nde kalan köpekler, güneş tutulması sırasında huzursuz oldu. Bodrum Belgesel Atölyesi katılımcıları, güneş tutulması sırasında sokak köpekleri ve kedilerinin davranışlarını kameralarla görüntüledi. Tutulma esnasında, sokak hayvanlarının ilk tepkisi saklanmak oldu. Hayvanların bir bölümü ise tutulma esnasında uyumayı tercih etti. GÜNEŞİ "İŞİTEREK" TUTTULAR Kayseri’de görme engelli öğrenciler, güneş tutulmasını, öğretmenlerinin anlatımından dinlediler. Kayseri Görme Engelliler İlköğretim Okulu öğrencileri, güneş tutulması başladıktan sonra öğretmenleri tarafından okulun bahçesine çıkarıldı. Güneş tutulmasının nasıl gerçekleştiğini anlatan öğretmenler, öğrencileri 3’erli gruplara ayırdı. Güneşi, dünyayı ve ayı temsil ettikleri söylenen öğrenciler, gezegenlerin tutulma anındaki gibi arka arkaya dizildiler. Konya’da da görme engelliler tutulma anını havanın serinlemeye başlaması nedeniyle anladıklarını söylediler. KULLANILAN MALZEMELER Vatandaşlar tam güneş tutulmasını özel gözlüklerin yanı sıra röntgen filmleri, isli camlar, siyah poşet, röntgen filmi, CD, ciltler ve kaynak makinelerinin maskeleriyle izlemeye çalıştı. Güneş tutulması anını vatandaşlar fotoğraf makinaları, video kayıt cihazları ve cep telefonlarıyla kaydetmeye çalıştı. Tam güneş tutulması Giresun, Uşak, Malatya, Amasya, İzmir ve Sivas’ta da şenlik havası içinde izlendi.
|
|||||||||||||||||
